Omoni,
Waarom zijn mijn brieven gericht aan alleen jou omoni en niet aan ook aan abeoji?!
In de beginperiode van mijn verblijf in het nieuwe gezin in Nederland vroegen mijn ouders natuurlijk naar mijn vader. Blijkbaar antwoordde ik toen dat hij ‘ziek in zijn hoofd was’. In mijn hoofd groeide dat uit tot de reden waaraan hij gestorven moet zijn en dat jij het als alleenstaande moeder niet meer kon redden. Zo is altijd blijven hangen dat hij er niet meer was, en dat dát de reden was waarom jij ons ter adoptie moest afstaan. Misschien schrijf ik daarom alleen aan jou.
Ooit heb ik mezelf voorgesteld dat ik, vermoedelijk de oudste, op mijn vader moet lijken, vooral fysiek. Een theorie van een oud-collega, die zei dat het eerste kind vaak op de vader lijkt. Sinds ik daarvan op de hoogte ben, controleer ik het stiekem, en ik moet zeggen: het is waarschijnlijk waar. Ik zie het terug bij mijn eigen kinderen. De oudste, mijn dochter Uma, lijkt fysiek veel op haar vader: lang en slank, met krullend haar. En misschien niet toevallig problemen met haar darmen. Mijn zoon Luuk lijkt meer op mij: zijn gezicht is Aziatischer en hij is kleiner gebleven dan verwacht, hoewel hij nog altijd langer is dan Uma. Hij heeft totaal geen problemen met zijn spijsverteringstelsel. Ze zijn verschillend maar als je ze samen ziet dan is de verwantschap onmiskenbaar. Zo werkt genetica blijkbaar. Voor mijn zoon weinig gunstig, want over de erfelijke belasting is van mijn kant niets bekend.
Vorig jaar kreeg ik een herseninfarct. Sindsdien leef ik met de restverschijnselen, en dat is een lastige opgave, omdat ik me nog heel goed herinner wat ik ooit kon en nu niet meer kan. Het zijn niet eens zozeer de lichamelijke verschijnselen, zoals de aanhoudende kou in de rechterhelft van mijn lichaam, maar vooral wat er in mijn hoofd is veranderd. Waar ik voorheen schakelde tussen plannen en doen alsof het niets was, merk ik nu dat ik stilsta. Eerst een lijstje, dan een pauze, dan weer het lijstje. Wat ik toen in één adem opnam, moet ik nu in happen verwerken en elke hap vraagt om een moment van herkenning: zo deed ik het dus vroeger, zo doe ik het nu. Alsof mijn hoofd een archief is geworden waarin ik steeds vaker terug moet bladeren naar hoe het ook alweer werkte. Datgene wat nieuw is, moet niet alleen geleerd, maar ook geplaatst worden een plekje vinden tussen alles wat er al ligt en nu meer ruimte in beslag neemt dan vroeger.
De ironie is dat ik me nog precies herinner hoe het was om wél snel te leren. Dat maakt het verschil niet groter, maar zichtbaarder. Ik vergelijk niet met anderen, ik vergelijk met wie ik was.
Leren ermee te leven is één ding, maar accepteren is een tweede en veel lastiger. Vooral omdat er aan de buitenkant niets afwijkends te zien is en merk dat anderen geen begrip hebben en ongeduldig worden. Dat is misschien wel het verwarrendste van alles: de restverschijnselen en kwalen horend bij mijn leeftijd hebben geen duidelijke grens. Ze lopen in elkaar over als kleuren die door elkaar regenen, zodat ik nooit weet welk vergeten moment bij welk hoofdstuk hoort. Zou ik dit woord ook vergeten zijn als ik geen infarct had gehad? Zou ik deze lijst ook nodig hebben gehad? Voor elke vergissing die ik mezelf toeschrijf, fluistert een andere stem: doe niet zo gek, je wordt ook gewoon ouder. Zo kijk ik naar mezelf als naar een slecht gedateerd archief: ik weet dat er iets gebeurd is, alleen niet meer precies wanneer en dus ook niet meer precies waardoor.
Weet jij hoe het bij jullie zit, omoni? Zijn er ziektes die in de familie voorkomen, dingen waar ik op moet letten? Het is een rare gedachte dat de belangrijkste medische informatie van mijn leven ergens in jouw hoofd zit, of in dat van een ambtenaar of in een dossier terwijl ik hier met mijn vragen zit.
Heb jij ook last van allerlei kwaaltjes, omoni? Of heb je ook moeite met ouder worden?